Deadstock - Trao diện mạo mới cho những thước vải cũ
Khi nền công nghiệp thời trang dần biến tướng với rất nhiều tác động tiêu cực đến môi trường thì khi ấy việc sáng tạo nên những sản phẩm hoàn toàn mới, có giá trị sử dụng và yếu t
Dosi-in · 2020-09-14 · Feature
Khi nền công nghiệp thời trang dần biến tướng với rất nhiều tác động tiêu cực đến môi trường thì khi ấy việc sáng tạo nên những sản phẩm hoàn toàn mới, có giá trị sử dụng và yếu tố thời trang cao từ những nguyên liệu cũ, lỗi thời đã nhanh chân nhập cuộc. Deadstock, từ đó đã trở thành chiếc chìa khoá mở ra hướng đi mới cho nền công nghiệp thời trang với mục đích to lớn nhằm bảo tồn môi trường với các sản phẩm hoàn toàn thân thiện với thiên nhiên.
Deadstock - Loạt chất liệu tưởng “dead” nhưng chưa “dead”
Hiểu đơn giản, deadstock là những phần vải thừa không được sử dụng bởi nhà máy, hoặc bởi các thương hiệu thời trang, nhà thiết kế. Ngoài ra, đó có thể là phẩn vải không đạt yêu cầu của các đối tác và phải chịu số phận bị vứt bỏ. Bên cạnh đó, đây cũng có thể là những mét vải thừa do vô tình đặt hàng nhiều hơn dự kiến ban đầu, hoặc đơn giản là phần vải không phù hợp để được đưa vào thiết kế. Deadstock cũng có thể là những sản phẩm lỗi, hàng hoá tồn kho không bán được từ các cửa hàng và nhanh chóng được mang vứt đi.
Nhìn chung, và dễ hiểu nhất, deadstock là phần vải thừa và không còn bất kỳ giá trị sử dụng. Đôi khi vì thế mà chúng sẽ được mang đi chôn, đốt bỏ tại các bãi rác hoặc được cân bán theo kilogam.
Thời trang deadstock - Trao diện mạo mới cho những thước vải cũ
Với bản chất tái sử dụng nguồn nguyên liệu thừa thải có sẵn, thời trang deadstock được xem như một ngã rẽ mới giúp tái sinh số vài thừa mà đáng lẽ chúng sẽ bị đem chôn, thiêu huỷ, vứt bỏ tại các bãi rác. Với định nghĩa mới về thời trang deadstock, chúng ta giờ đây đã có thể sản xuất ra những sản phẩm mới, ngay từ chất liệu cũ, thay vì phải tiếp tục tiêu tốn vào các chất liệu mới.
Theo các nghiên cứu, mỗi năm chúng ta đã lãng phí hơn 16 triệu tấn vải dệt và 2/3 trong số đó không được dùng đến. Việc sử dụng vải deadstock có thể “cứu sống” lượng vải “vô dụng” ấy.
Cứu lấy vãi cũ đồng nghĩa với việc cứu lấy môi trường
Trào lưu deadstock trong những năm vừa qua dần được thế giới thời trang lưu tâm hơn, bởi những phát kiến mang đến hiệu ứng tích cực nhất định cho môi trường. Deadstock không chỉ làm giảm lượng vải thừa bị vứt đi mà còn tiết kiệm được nguồn nhiên liệu cần có trong quá trình sản xuất vải mới. Ngoài ra, sử dụng nguồn vải deadstock còn phần nào hạn chế lượng khí thải carbon thải ra từ việc vận chuyển hàng hóa từ nhà máy sản xuất nên nơi thiết kế.
Với bản chất “vô dụng” nên vải deadstock thường được giao dịch với cái giá rất rẻ. Vì thế, nguồn vải deadstock còn là sự lựa chọn hoàn hảo cho những doanh nghiệp thời trang nhỏ, không quá nhiều khả năng về ngân sách dành cho khâu vải vóc. Về phía các nhà thiết kế nhỏ, thương hiệu thời trang startup, thì nguồn vải deadstock không chỉ mang nhiều lợi thế về kinh tế nhưng còn mang đến vô vàn ưu điểm khác xoay quanh chất lượng và yếu tố sáng tạo. Không những đảm bảo được chất lượng vải tốt vì hầu hết nguồn vải deadstock là đầu ra của hầu hết thương hiệu lớn có uy tín, deadstock còn là được đề cao bởi yếu tố độc lạ đến từ chất liệu và kiểu vải. Thường số lượng vải deadstock sẽ không quá nhiều vì thế điều đó cho phép các thương hiệu được thỏa sức sáng tạo trên nền nguyên liệu vải sẵn có.
Một mẫu ao da không tẩy màu may đắp bằng găng tay cũ nằm trong BST “Gloves Collection” đến từ thương hiệu Maison Martin Margiela.
Không chỉ các thương hiệu vừa và nhỏ, ngay bản thân đối tượng sinh viên thời trang, những nhà thiết kế trẻ rất cần nguồn nguyên liệu deadstock nhằm phục vụ cho các dự án học thuật tại trường học. Nắm bắt tâm lý ấy, các tên tuổi lớn của ngành thời trang, cũng đang mở cửa kho vải cũ của mình như một phần thưởng trong các cuộc thi thời trang nhằm xây dựng cộng đồng. Điều này không chỉ mang lại cho vải cũ một sự sống mới thông qua góc nhìn tươi trẻ và đầy sáng tạo của các nhà thiết kế trẻ, deadstock còn giúp những hạt giống thiết kế trẻ vượt qua gánh nặng tài chính khi theo học tại các trường thời trang. Điều đó càng tạo thêm động lực giúp các nhà thiết kế trẻ phát triển.
Mẫu áo khoác Flyte được thiết kế bởi Steven Dokey Daley, sinh viên thời trang của Đại học Westminter. Được biết, mẫu áo được tạo thành từ 120 mảnh vải lụa khác nhau và hoàn toàn là nguồn vải deadstock được cung cấp bởi nhà mốt Alexander McQueen.
Với ý nghĩa nhân văn đó, Alexander McQueen đã khởi động Tuần lễ thời trang London Thu Đông 2020 bằng việc giới thiệu dự án gồm các thiết kế tái chế với các sinh viên thời trang ở Anh. Theo đó, số vải dư trong kho khoảng 10 năm trở lại sẽ được đóng góp từ thiện để hỗ trợ mục đích sáng tạo. Vì thế dễ dàng để thấy rõ, nguồn vải deadstock bên cạnh mục đích chính là tái sử dụng nguồn nguyên liệu, năng lượng của thiên nhiên, bảo tồn môi trường thì đây còn là một phương án phù hợp, một điểm nhấn sáng cho làng mốt lẫn những cá nhân hoạt động thời trang.
Deadstock vẫn tồn tại những bất cập
Dẫu cho hàng loạt điểm nhấn sáng và vô cùng tích cực, deadstock vẫn là một câu chuyện chưa hề chặt chẽ bởi vẫn còn tồn động những bất cập chưa thể giải quyết. Dĩ nhiên, bất cập lớn nhất chính là vấn đề truy xuất nguồn gốc của thớ vải. Ở một diễn biến khác, những cá nhân bảo thủ sẽ dễ dàng lập luận và đưa ra câu hỏi “Đâu là bằng chứng cho thấy vải deadstock là nguồn nguyên liệu thân thiện với môi trường?”
Vì không có nhãn hiệu trên vải, rất khó để chúng ta xác định phần vải deadstock đó xuất xứ từ đâu, được làm từ nguyên liệu gì, liệu vải có nguồn gốc bền vững hay không. Bên cạnh đó, những yếu tố chi tiết khác xoay quanh thông tin nguồn vải cũng trở thành một ẩn số. Việc định đoạt chất lượng và đặc tính của vải (độ co giãn, khả năng thoáng khí.. ) sẽ trở nên khó khăn hơn, cũng sẽ khó xác định.
Dĩ nhiên, việc xác định nguồn gốc sẽ là điều hoàn toàn bất khả thi và nếu có thể, thì đó sẽ là quá trình dài hơi để truy ra lượng thông tin nhỏ giọt liên quan đến nguồn vải deadstock đó. Vì thế, rất khó và vẫn chưa hoàn toàn có quá nhiều cơ sở để đáp lời câu hỏi “Liệu vải deadstock là nguồn nguyên liệu thân thiện với môi trường?” Tuy thế, với tư duy tái sử dụng nguồn vải thừa và vô vụng là chúng ta đã phần nào giảm thiểu những tác động tiêu cực gây ra bởi ngành công nghiệp thời trang đến với môi trường. Có thể đây chưa hẳn là phương án tối ưu 100%, nhưng đâu đó chỉ với 40-50% hướng đến việc bảo vệ môi trường thông qua khái niệm deadstock đã là một tín hiệu đáng mừng cho ngành công nghiệp thời trang.
