Loạt chất liệu làm nên “thời trang bền vững”
Những chất liệu thân thiện với người dùng, với môi trường và nền kinh tế.
Dosi-in · 2020-06-15 · Feature
Thời trang bền vững (Sustainable Fashion) có thể được định nghĩa là một hệ thống trong đó cung cấp, sản xuất và tiêu thụ các sản phẩm thời trang được thiết kế theo cách tối giản nhằm đảm bảo sự bền vững về môi trường, xã hội và kinh tế.
Theo định nghĩa, thời trang bền vững không nằm ở việc thành phẩm cuối cùng có thật sự bền vững hay không, mà còn thể hiện qua quy trình sản xuất, lựa chọn nguyên liệu, hay đóng gói thành phẩm, vận chuyển có thật sự thân thiện cùng môi trường hay chưa. Có thể thấy rõ, “thời trang bền vững” là một chặng đường dài đòi hỏi bản thân thương hiệu phải đánh đổi thời gian, công sức và sự kiên trì nếu mong muốn thật sự theo đuổi.
Quy trình sản xuất để cho ra đời một thành phẩm “bền vững” cuối cùng cũng được đánh giá là phức tạp và phải trải qua nhiều công đoạn. Thế nhưng, tất cả vẫn phải đều bắt đầu từ xuất phát điểm là nguyên vật liệu. Vậy đâu là những chất liệu, vật liệu nào được khai thác và đưa vào quy trình ứng dụng, sản xuất thời trang bền vững.
Nhóm 1: Chất liệu vải thiên nhiên / Chất liệu vải hữu cơ.
Đây là nhóm chất liệu được làm từ sợi tự nhiên và có thể tự phân huỷ, không sử dụng thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ, phân bón nhân tạo hay các chất độc hại khác.
Trên thế giới, Salvatore Ferragamo là một trong những thương hiệu tiên phong sản xuất áo thun và khăn làm bằng vải dệt từ vỏ cam. Cơ bản, người ta đã có thể làm ra các loại vải vóc từ thân cây chuối, tre nứa, dứa, … Những loại vải này có khả năng phân hủy tự nhiên.
Salvatore Ferragamo là một trong những thương hiệu tiên phong sản xuất áo thun và khăn làm bằng vải dệt từ vỏ cam.
Chất liệu vegan với 100% đến từ thực vật cũng là một phân khúc nhỏ của chất liệu vải thiên nhiên mà qua đó các nhà xưởng ứng dụng quy trình nhuộm tự nhiên, không độc hại, nhuộm bằng chất nhuộm sắc tố; sử dụng màu mực gốc nước để in; in vài bằng laser.
Tiêu biểu, Algae Apparel là thương hiệu từng đạt giải thưởng H&M Global Innovation Awards 2018 vì tính độc đáo. Công ty đã sản xuất chất liệu sinh học từ rong biển và thân thiện với người dùng.
Đặc biệt hơn, loại trang phục làm từ tảo biện còn có thể cung cấp dưỡng chất cho cơ thể người mặc, như các loại vitamin và khoáng chất trong suốt cả ngày.
Bên cạnh việc nhuộm sinh thái, kỹ thuật gia công, sản xuất truyền thống thủ công, ví như đan len, đan chất liệu da, thêu, hoặc in tay cũng được ứng dụng.
Kilomet109 là thương hiệu thời trang sinh thái duy nhất hiện tại Việt Nam, ứng dụng chất liệu vải thực vật tự nhiên lẫn áp dụng quy trình sản xuất, may thêu truyền thống.
Cũng tại Việt Nam, túi xách lá sen đến từ Ecolotus cũng nhanh chóng nhận được quan tâm bởi ứng dụng thành công chất liệu thực vật tự nhiên để sản xuất dòng túi xách đầy tính hữu ích.
Nhóm 2: Chất liệu vải tái chế.
Chất liệu vải làm từ những sợi vải được cải tạo sau khi đã được sử dụng, tái chế những sản phẩm dư thừa hoặc đã bị loại bỏ thành sản phẩm mới. Trên thế giới, nhà mốt Stella McCartney là nhà thiết kế đầu tiên hưởng ứng mạnh mẽ phong trào thời trang tái chế. Kéo theo đó, lần lượt các siêu thương hiệu như Nike, adidas cũng dần thêm thắt yếu tố bền vững, tái chế vào từng trang phục quần áo, sneaker.
Tại Việt Nam, Môi Điên là thương hiệu đi đầu trong việc mang khái niệm “thời trang bền vững” đến gần hơn với cộng đồng thời trang nội địa, và cụ thể là “Trashion” - thời trang từ rác thải. Về cơ bản, Môi Điên sử dụng các nguyên vật liệu đến từ những nguồn rác thải nhà máy có chọn lọc để tái chế, sử dụng chúng trong việc thiết kế các trang phục mới.
Nhóm 3: Chất liệu giả da thuộc
Nếu như nguồn nguyên liệu da thuộc được sản xuất theo cách truyền thống là giết hại động vật. Thêm vào đó, quá trình xử lý, tạo da thuộc và nhuộm màu da khá độc hại và tác động nặng nề với môi trường. Trước thực trạng ấy, các nhà thiết kế đã nghĩ đến một phương án thay thế rất hoàn hảo, đó là chất liệu giả da thuộc. Theo đó, chất liệu da giả được nghiên cứu từ các chất liệu sinh học và ra đời, dần được thay thế cho dòng chất liệu da thuộc thật sự.
Modern Meadow đã tạo được loại chất liệu sinh học trong phòng thí nghiệm thay thế cho da thuộc thực sự.
Không chỉ trên thế giới, hiện tại một vài thương hiệu thời trang nội địa cũng dần áp dụng giả da thuộc trên các sản phẩm. Tiêu biểu đó là D.I.M cùng những mẫu ví và minibag được sử dụng hoàn toàn 100% chất liệu da nhân tạo.
[start]start_set_insert451_end[/end]
Bên cạnh những nhóm chất liệu cơ bản trên, các nhà thiết kế vẫn không ngừng tìm tòi, nghiên cứu để cho ra đời nhiều chất liệu thiết kế bền vững tân tiến hơn, những quy trình sản xuất “xanh sạch” hơn. Không chỉ quay về với kỹ thuật truyền thống, thế giới cũng tận dụng những cái cách về công nghệ để tối ưu hoá khả năng bền vững trong các thiết kế thời trang, tiêu biểu như công nghệ in 3D tiên tiến. NTK Iris van Herpen được xem là người dẫn đầu xu hướng này khi đã sử dụng máy cắt laser và máy in 3D để thiết kế nên trang phục.
Ứng dụng của công nghệ in 3D cho phép sử dụng mực in sinh học để in ấn những bộ trang phục thân thiện với môi trường, tạo nên một môi trường thiết kế sạch sẽ.
Tạm kết
Đó là những cải tiến cùng nỗ lực không ngừng trong việc đi tìm nguồn nguyên vật liệu thay thế và đáp ứng được nhu cầu “bền vững” trong thời trang. Tin chắc đây sẽ là một chặng đường còn rất dài cùng nhiều chất liệu mới mẻ hơn sẽ lại sớm được ra mắt khi chúng đáp ứng được tính thời trang thực tế lẫn khả năng bảo vệ thiên nhiên - môi trường. Với mỗi bước tiến thành công trong sứ mệnh tìm kiếm chất liệu mới, thì bức tranh toàn cảnh về nền thời trang bền vững ngày một được tỏ hiện hơn.
