Nếu thời trang đường phố len lỏi vào thời trang cao cấp – Vậy cái gì là Luxury Fashion?
Vậy ai đúng? Vậy ai sai? Điều này thật nhập nhằng vì ranh giới giữa hai khái niệm tại thời điểm hiện tại đã xóa nhòa rất nhiều.
Dosi-in · 2021-07-30 · Tin tức
Có lẽ câu hỏi này đã được tranh cãi rất nhiều trong thời gian vừa qua, tạo rất nhiều topics trên các diễn đàn thời trang lớn nhỏ. Với nhiều người đam thời trang trước giờ luôn có một niềm tin vững vàng rằng "Thời trang cao cấp là thời trang cao cấp. Haute Couture là thứ tuyệt vời nhất mà thế giới thời trang mang tới cho những người yêu nghệ thuật". Đối lập với nó là những người trẻ, những người theo xu hướng với cơn địa chấn mang tên "Streetwear/Thời trang đường phố" có một phản biện rằng "High-end Fashion giờ đã thương mại hóa, đã đường phố. Ảnh hưởng của streetwear đã thay đổi cách thức tiếp cận của mọi thứ. Streetwear is taking over it!". Vậy ai đúng? Vậy ai sai? Điều này thật nhập nhằng vì ranh giới giữa hai khái niệm tại thời điểm hiện tại đã xóa nhòa rất nhiều.
QUAY TRỞ LẠI QUÁ KHỨ
Các bạn có thể sẽ nghĩ những cái tên tiêu biểu của việc nhập nhằng giữa hai khái niệm trên có thể là Off-White, Vetements hay Balenciaga, Saint Laurent Paris – gần đây là sự phát triển vượt trội của Louis Vuitton, Dior, Gucci. Nhưng không, tầm nhìn này đã được một thương hiệu làm trước mà di sản còn lại là những sản phẩm vintage mà các bạn có thể tìm kiếm được ở các secondhand shop/thrift shop (Cửa hàng bán đồ cũ) rất nhiều – đó là Yves Saint Laurent.
(Thiết kế của YSL 1970s) 
(Chiếc áo khoác vintage jacket từ YSL Rive Gauche, thiết kế gốc vào những năm 1970s. Hình ảnh từ Fashion Space) Cách đây 60 năm, người đàn ông lịch lãm tài năng Yves Saint Laurent trong một lần tới Paris – kinh đô thời trang. Ông đã nhìn quanh đường phố và cảm nhận nhịp sống ở đây, trong đôi mắt yêu thời trang và nhanh nhạy đó – Yves Saint Laurent đã thấy được một sự thay đổi đang diễn ra mạnh mẽ, một thứ mà mang lại sự trẻ trung và nhắm tới thị trường đại chúng hơn hết. Đó là "THỜI TRANG DÀNH CHO NGƯỜI ĐI TRÊN ĐƯỜNG PHỐ". 
(Nhà thiết kế Yves Saint Laurent) Yves Saint Laurent nhanh chóng phát hiện ra nhu cầu mặc đẹp của những người ở phân khúc tầm trung của thị trường là rất cao và vô cùng tiềm năng. Cùng với cá tính riêng biệt và cơ thể khác nhau của mỗi cá thể, đây sẽ là một bước ngoặt lớn trong ngành công nghiệp thời trang. Giống như Albert Einstein của khoa học thì tầm nhìn của Yves Saint Laurent có thể không mạnh mẽ lúc đó, nhưng nó đã – đang chứng minh tại thập kỷ này. Ngay lập tức, ông đã phát triển và phát hành những sản phẩm được xem là "Streetwear" từ mini-skirt, jacket, sneaker, trouser... Hầu hết là những nhánh phù hợp với phong cách mặc hàng ngày của Parisian (Người Paris). 
(Ảnh chụp vào tháng 9/1969, trong sự kiện khai trương cửa hàng thời trang London Rive Gauche đầu tiên của YSL) 
(YSL và các người mẫu mặc thiết kế của ông tại Paris trên trang nhất của Women’s Wear Daily, năm 1972) Niềm cảm hứng của YSL còn được lấy từ văn hóa trượt ván (Skateboarding) đang manh nha vào cuối thế kỉ 20 cũng như lối sống (Life-style) của những người da màu ở New York. Đó là lí do mà mọi người thấy rất nhiều skater OG, những người trượt ván kỳ cựu sử dụng đồ của YSL như nón Bucket, quần hay áo phông. Ngay cả những người sáng lập Supreme – the King of Streetwear của thế giới thời trang – cũng công nhận rằng YSL đã là một người tiên phong và niềm cảm hứng sáng tạo của những bộ sưu tập của Supreme trong thời gian đầu. Vậy như mọi người thấy, nguồn cơn của việc nhập nhằng giữa Thời trang cao cấp và Streetwear bắt đầu ngay từ thương hiệu vốn được "đóng mác" Haute Couture Yves Saint Laurent. SỰ BÙNG NỔ
Thời trang đường phố, đối với nhiều người – đó có thể là xu hướng, là hiện tượng mới vào những năm 2016 đến giờ. Streetwear đã tồn tại nhiều thập kỷ trước nhưng chưa lộ diện nhiều, "nó" lowkey trong vỏ bọc, trong sự nuôi dưỡng của các nền văn hóa phụ (Subculture) như skateboarding hay hiphop – một nền văn hóa luôn tối đa hóa sử dụng logo và thoải mái đa dạng. A Bathing Ape, Stüssy hay Dapper Dan làm các bản bootleg cho các thương hiệu thời trang cao cấp là những ví dụ tiêu biểu. Đó chính là PERSONAS – điểm thiết lập đầu tiên cho các khái niệm sau này như "Sneakerhead" hay "Hypebeast" (Tính cách tính show-off, flexin’ cũng đến từ đây)
(Dapper Dan “re-build” sản phẩm từ thời trang cao cấp vào những năm 1982 – 1992) 
(Sau đó "chính thức" bắt tay làm việc cùng Gucci) Nhưng văn hóa này chỉ tới thời kì hoàng kim này nếu không thể không nói tới sự hậu thuẫn cực kì mạnh mẽ của công nghệ 4.0. Ở đây chính là Internet, mạng xã hội, đặc biệt Facebook và Instagram. Có thể không giống ở Việt Nam, nơi Facebook vẫn được ưu tiên, nhưng IG mạnh mẽ hơn ở nước ngoài về hình thức chia sẻ hình ảnh tốt hơn. Chỉ cần chụp một bức hình – cùng hashtag – IG đã quảng bá những nét cá tính riêng biệt cùng gu phóng khoáng của thời trang đường phố và "Make some noise" trên mạng xã hội. Đặc biệt hơn, là khách hàng mới – những người tiêu dùng trẻ - bắt đầu ưa thích sự độc đáo, đường phố và cá tính hơn là những quần áo sở hữu tính kỹ thuật may mặc cao. Gen Z thích sự cool ngầu và cá tính mạnh để có thể show-off và dễ nhận biết trên mạng xã hội, cũng như copy theo các hình mẫu trên IG (Lúc đó tràn ngập Streetwear). Sự thay đổi về tập tính mua sắm khách hàng đã làm các thương hiệu thời trang phải thay đổi – chuỗi này bắt đầu khi Off-White, Vetements , ngay sau đó Gucci tiếp bước, Demma từ Vetements về làm Creative Director của Balenciaga và kiếm bộn tiền từ đó. Theo thống kê, doanh số toàn cầu của các hãng High-end fashion khi nhảy vào Streetwear đã tăng lên dao động từ 5% đến 10%, ước tính từ 263 tỷ đến 400 tỷ Euro (Thông số năm 2020). 
(Hashtag Streetwear thu hút hơn 51 triệu bài post trên Instagram, số liệu vào tháng 7/2021) 
(Doanh thu của LVMH Group từ 2008 - 2020, số liệu của Statista) 
(Doanh thu của Kering Group từ 2012 - 2020, số liệu của Statista) CÂU CHUYỆN TRUYỀN TẢI HÌNH ẢNH:
Khái niệm Streetwear còn len lỏi vào thiết kế của design High Fashion nữa – đó là văn hóa và cách thức truyền tải thông điệp của Streetwear. Không giống như High Fashion trước đó, thường cầu kì hoa mỹ và mang nhiều hình ảnh ẩn dụ - Streetwear lại thích “ăn xổi ở thì” – đánh mạnh vào sự nhận thức ngay lập tức khi khách hàng nhìn vào – thường là Graphics và Slogan – truyền tải trực diện. Có thể thấy điều này ở Supreme, các meme và hình ảnh của họ là trực tiếp và "trào phúng" một cách trực diện và không chịu sự chi phối nào cả (Không biết khi thuộc VF Corp với giá 2.1 tỷ đô thì còn "thẳng tính" như thế không). Virgil Abloh hay Demma cũng vậy, họ thiết kế các sản phẩm của Off-White, Vetements, Balenciaga, Louis Vuitton thì bắt buộc luôn có những sản phẩm thuộc collections mới đều sử dụng tới Big logo, logomania, thương hiệu và signature symbols.
(Sản phẩm in “Dead Presidents” của Supreme, thể hiện sự chán ghét của họ đối với Tổng thống Bush Jr) 
(Supreme mùa Thu/Đông 2019 với sản phẩm in họa tiết người lính cùng dòng chữ “Supreme is love”, bức ảnh gốc được từ bộ phim tài liệu về Chiến tranh Việt Nam năm 1968 của đạo diễn Emile de Antonio) 
(Louis Vuitton Mens mùa Thu 2021) 
(BTS's J-Hope trong trang phục của LV Mens mùa Thu/Đông 2021) 
(Balenciaga mùa Thu 2021) 
(Balenciaga Ready-to-wear mùa Xuân 2022) Tại thời điểm, các ngôi nhà thời trang lớn nhận biết được tầm ảnh hưởng của truyền thông xã hội, thông qua mạng xã hội và Internet, thì Streetwear đang dễ dàng tiếp cận được người dùng hơn là sự thượng lưu của phong cách. Nhưng để mix chung hai điều này không phải là dễ, người mà làm được điều này đầu tiên và gặt hái nhiều thành công nhất, bằng chứng là việc trở thành thương hiệu yêu thích nhất năm 2016 -2017, không ai khác chính là Gucci. Alessandro Michele, Giám đốc Sáng tạo của Gucci, đã thay đổi hoàn toàn tính thẩm mỹ và con đường chiến lược của Gucci – bằng cách hợp tác các nghệ sĩ đường phố graffiti, như Trevor Andrew, và photographer lifestyle, Coco Capitán - để ra mắt các bộ sưu tập có thể hút máu được nhiều khách hàng nhất. Bằng cách áp dụng cách tiếp cận tối đa với khách hàng, Gucci đã khéo léo lồng ghép hình ảnh của mình vào trong trò chơi của Streetwear – đây cũng là cách mà họ "nhập nhằng" giữa High-end Fashion và Streetwear. Ai lại có thể tạo meme với thương hiệu của mình, Gucci làm đó, với chiếc đồng hồ đeo tay Le Marche của mình – với Gucci "Fake"... 
(Gucci x Trevor Andrew) 
(Gucci x Coco Capitán) 
(Gucci "Fake") COLLAB/COLLAB/COLLAB.
Nhận thức được sự phát triển của Streetwear và mang danh "đổi mới hình ảnh" của mình, các hãng High Fashion không ngại để collab với các thương hiệu thời trang đường phố để "hợp thức hóa" việc đường phố hóa của mình – và tất nhiên, ngoài branding còn tránh việc sự bỡ ngỡ của khách hàng trước đó về việc thay đổi của mình. Chúng ta có: SUPREME x LOUIS VUITTON: Vụ thương mại lịch sử - giữa một thương hiệu Luxury và Streetwear brand. Unbelievable?
GOSHA RUBCHINSKIY x BURBERRY: Another one. 
OFF-WHITE x MONCLER 
RIMOWA x OFF-WHITE: hãng sản xuất luggage hạng sang cũng nắm bắt luôn. 
LOUIS VUITTON x FRAGMENT. 
Không chỉ dừng ở đó, việc mời các nhà thiết kế đường phố vào làm việc cho mình – cũng là một cách mang vibe streetwear vào trong các bộ sưu tập – chúng ta có Demma bên Balenciaga, tốn nhiều báo giấy và mực bút nhất là Virgil Abloh cho Louis Vuitton... Các rappers đại chúng cũng xuất hiện trong các bản hợp tác liên tục (Dior x Travis Scott, Marine Serre x A$ap Rocky...). Vậy các bạn đã hiểu sự nhập nhằng từ đâu mà ra chưa? 
(Dior x Travis Scott, BST mùa Xuân/Hè 2022) 
(Marine Serre x A$ap Rocky)