Thierry Mugler và cách mà thiết kế của ông lên tiếng cho cộng đồng LGBTQ+
Tại sao một nhà thiết kế với những sản phẩm đặc trưng là tôn vinh thân hình của phụ nữ lại được nhắc đến như một cái tên ủng hộ cộng đồng LGBTQ+ ?
Dosi-in · 2021-06-29 · Tin tức
Thierry Mugler, cha đẻ của thương hiệu MUGLER, hiện tại ông không còn là nhà thiết kế chính của nhãn hàng, nhưng với những đứa con tinh thần mà ông để lại vẫn được những người kế nhiệm tiếp nhận và phát triển nó. Với thế hệ Z hiện tại, các bạn có thể dễ dàng bắt gặp những thiết kế của Mugler được diện bởi Kim Kardashian, Cardi B, Miley Cyrus,... đặc điểm chung của những cái tên này là đều là những người phụ nữ không ngại khoe những đường cong cơ thể của mình, đặc biệt là với sản phẩm đến từ MUGLER. Vậy, tại sao một nhà thiết kế với những sản phẩm đặc trưng là tôn vinh thân hình của phụ nữ lại được nhắc đến như một cái tên ủng hộ cộng đồng LGBTQ+ ?
(Nhà thiết kế Mugler những năm đầu sự nghiệp) SỰ NGHIỆP Manfred Thierry Mugler sinh năm 1948 tại Pháp, kinh đô thời trang thế giới. Ông rèn giũa tài năng sân khấu khi còn nhỏ, khi theo học múa ba lê năm 9 tuổi và sau đó tham gia Nhà hát Opera Quốc gia Rhine năm 14 tuổi. Năm 20 tuổi, chàng vũ công bỏ ballet, đến Paris học nghề thiết kế. “Tôi chưa bao giờ mơ ước trở thành một nhà thiết kế thời trang. Tôi muốn trở thành một đạo diễn,” Mugler trao đổi trong một buổi phỏng vấn. “Nhưng thời trang đã tình cờ trở thành một công cụ tốt. Đó là một phương tiện giao tiếp." Mugler đã sử dụng "công cụ" này quá hiệu quả, kể từ lần đầu ra mắt thời trang thập niên 70s, Mugler đã gây chấn động trên các sàn diễn với những bộ trang phục táo bạo và phong cách avant-garde, để rồi khiến ông trở thành nhà thiết kế được kính trọng nhất của thập niên 80s và 90s.
(Mugler bên cạnh người mẫu với thiết kế “fembot” mùa Thu năm 1995) Với xuất phát điểm là vũ công ballet (ba-lê) đã ảnh hưởng đến những cảm hứng cũng như tư duy sáng tạo của Mugler: Điều đầu tiên, khi biểu diễn ballet, cả nam và nữ đều mặc những trang phục dường như bó sát và tôn vinh hình dáng cơ thể. Thứ hai, việc tiếp xúc với bộ môn múa nghệ thuật này đã giúp ông hình thành và phát triển tư duy dàn dựng sân khấu, khả năng tưởng tượng và kiến thức và về động cũng như đường nét cơ thể.
(Sản phẩm nằm trong BST mùa Thu 1995)
(Sản phẩm trong BST mùa Thu/Đông 1992) Về điểm đầu tiên, hình ảnh những chiếc áo nịt ngực (corset) gắn liền với phong cách sáng tạo của Mugler và hầu như luôn xuất hiện trong các buổi diễn của nhà thiết kế. Ông tôn thờ cơ thể phụ nữ với các thiết kế ôm sát. Thierry đã trao quyền lực vào tay phái đẹp thông qua những trang phục mở rộng hông và cầu vai mạnh mẽ. Thiết kế của ông pha trộn giữa tưởng tượng và thực tế, thần thoại và khoa học, cổ điển và tương lai. Sự tưởng tượng, thần thoại và cổ điển thể hiện qua cảm hứng, ý tưởng thiết kế của ông, và tái tạo nó qua những sản phẩm may mặc. Nét thực tế, khoa học và tương lai thể hiện qua chất liệu trang phục: sản phẩm thường được làm từ nhựa vinyl (futuristic vinyl), latex, kim loại và lông thú giả (faux-fur). Đây là những chất liệu ít được sử dụng trong các sàn diễn thời trang những năm 90s, Mugler là một trong số ít nhà thiết kế thử nghiệm với những chất liệu mới lạ này.
(Sản phẩm trong BST mùa Xuân/Hè 1991)
(Chất liệu latex được Mugler sử dụng trong show diễn năm 1995) Phong cách đặc trưng của Mugler dựa nhiều vào biểu tượng của chủ nghĩa tôn sùng tình dục và những người mẫu của ông thường giống với những người thống trị, từ đôi giày cao gót cao chót vót và những chiếc áo corset với đường cong ôm sát. Trong số những bộ quần áo khét tiếng nhất của ông phải kể đến là là bộ trang phục Red Cowgirl màu đỏ bao gồm mũ, áo corset, áo khoác và giày cao gót được cắt xẻ quyến rũ trong BST mùa Xuân/Hè 1992 và chiếc Motorcycle Corset nổi tiếng hợp tác cùng nhà sản xuất áo nịt ngực nổi tiếng Mr. Pearl, được lấy cảm hứng từ chiếc mô-tô của Harley Davidson. Motorcycle Corset còn được Beyoncé sử dụng trong chuyến lưu diễn “I Am…” vào năm 2009.
(Red Cowgirl mùa Xuân/Hè 1992)
(Motorcycle Corset mùa Xuân/Hè 1992)
(Beyoncé trong thiết kế Motorcycle Corset) Mugler thường xuyên may quần áo bằng vật liệu giả da và vinyl/ latex/ PVC, một số khiến cho người mặc trông giống như những con côn trùng khổng lồ lấy từ một bộ phim khoa học viễn tưởng. Trong nhiều thập kỷ kể từ lần đầu tiên ra mắt bộ sưu tập mang tên "Cafe de Paris" vào năm 1973, ông đã khiến thế giới trầm trồ với các chủ đề bất tận của mình: áo giáp toàn thân như robot cho mùa Thu/Đông 1995, chiếc váy cao su với họa tiết lốp xe và chiếc váy lấy ý tưởng kết hợp giữa cá, chim và thú cho "Les Insectes" mùa Xuân/Hè năm 1997. Những chất liệu mang tính thử nghiệm vượt trội và cảm hứng từ tương lai đã mang đến Mugler biệt danh “người đàn ông của tương lai”.
(Mugler “fembot” mùa Thu/Đông 1995)
(Rubber suit mùa Xuân 1997)
(Chiếc váy trong "Les Insectes" mùa Xuân/Hè năm 1997) Thời điểm đó, vào đầu những năm 90s, trong khi hầu hết các nhà thiết kế đều theo xu hướng tối giản, thì Mugler lại gây chấn động các sàn diễn với các trang phục táo bạo và phong cách avant-garde, hoàn toàn đối lập với sự chỉnh chu của đa phần các ngôi nhà thời trang khác thuộc haute couture. Ông tôn sùng sự nữ tính của phụ nữ và đưa nó lên một tầm cao mới, khiến người mặc cảm thấy rất nữ tính nhưng đồng thời rất mạnh mẽ trong trang phục của mình. Sản phẩm của Mugler như một dạng tái tạo kiến trúc cho cơ thể, ông tái cấu trúc bằng tư duy và kỹ thuật đặc biệt của riêng mình để mang đến cho người mặc dáng hình cơ thể đẹp và quyến rũ nhất có thể. Tiêu biểu như màn biểu diễn của người mẫu Nadja Auermann trong bộ bodysuit rực rỡ sắc vàng trong show diễn mùa Thu/Đông 1995, buổi diễn đánh dấu kỷ niệm 20 năm sự nghiệp của ông với tư cách là một nhà thiết kế. Bộ corset bodysuit được làm từ vàng và kim loại, với chiếc áo choàng dài (cũng được làm bằng vàng) đính kết bằng voan lấp ló sau lưng cô. Để làm nên kết cấu độc đáo của sản phẩm, Mugler đã thực hiện với sự hợp tác của Jean-Pierre Delcros, một nhà thiết kế chuyên về thân máy bay. Thiết kế trên đã được "Ong chúa" Beyoncé diện trong MV "Sweet Dreams" vào năm 2008, một minh chứng hiện đại cho thấy các thiết kế của Mugler trong quá khứ vẫn còn phù hợp cho đến ngày nay.
(Nadja Auermann trong show diễn mùa Thu/Đông 1995)
("Ong chúa" Beyoncé) Tuy nhiên, trang phục của nhà thiết kế nhiều lần vấp phải chỉ trích phân biệt giới tính. Sau thời Coco Chanel, giới yêu thời trang bắt đầu ưa chuộng những thiết kế suông, tối giản, giải phóng cơ thể. Trong khi đó, Thierry Mugler rất muốn tôn vinh hình thể đồng hồ cát của phái nữ với bờ vai rộng, vòng eo thon và vòng hông nở. Mugler giải thích trên Vogue: "Mọi người nói trang phục của tôi chống lại phụ nữ đó là vì chúng không dễ mặc. Tôi muốn làm như vậy để phụ nữ phấn đấu có một dáng hình chuẩn, để họ thấy lộng lẫy trong chính vẻ đẹp của mình chứ không chỉ lộng lẫy do trang phục mang lại". Với ông, trang phục đóng vai trò như lớp da thứ hai của cơ thể người phụ nữ.
(Chiếc váy với cảm hứng từ loài bướm trong BST “Les Insectes” mùa Xuân/Hè 1997) Thứ hai, tư duy dàn dựng sân khấu thể hiện qua những khoảnh khắc được đánh giá là lộng lẫy nhất của vũ công ballet đổi hướng trở thành nhà thiết kế thời trang này, show diễn của ông ấy đạt đến đỉnh của ý tưởng rằng một buổi trình diễn thời trang có thể là một trải nghiệm nhập vai giống như sân khấu broadway. Đường băng của Mugler được tổ chức quy mô với với sự kết hợp của kỹ thuật viên âm thanh, chuyên gia ánh sáng tạo bối cảnh cho các thiết kế sang trọng và cả hiệu ứng màn hình khói. Và tất nhiên, không thể thiếu những nghệ sĩ ballet trên sàn diễn của Mugler, là các người mẫu, và chủ đề của buổi diễn chính là nội dung chính của vở diễn đó, được thể hiện qua trang phục. Nghệ thuật trình diễn sân khấu của Mugler cũng là một trong những nguồn cảm hứng để thế hệ sau, cụ thể là Alexander McQueen, cũng áp dụng trong biểu trình diễn của mình.
(Bối cảnh show diễn mùa Xuân/Hè 1995 mang tính biểu tượng của Mugler) Thời điểm đó, các sàn runway đơn giản chỉ là một buổi trình diễn giới thiệu sản phẩm: âm nhạc hiện lên, người mẫu xuất hiện, vài nhân vật có tiếng trong ngành và khách mời đặc biệt mới được phép tham dự. Thế nhưng Mugler, vào đầu những năm 1980, ông ấy đã bán vé tham dự show diễn và hàng nghìn người đã chi tiền để được tham dự chúng. Buổi diễn kỷ niệm 10 năm trong nghề của Mugler vào, được tổ chức vào năm 1984, được báo chí gọi là "siêu show thời trang" với sự tham dự của hơn 6000 khán giả. Bữa tiệc thời trang năm 1984 của ông được thực hiện tại một phòng hòa nhạc ở Paris, tạo dựng một không gian nơi mà thế giới âm nhạc và thời trang hòa nhập với nhau đầy màu sắc. Trên sàn diễn, 350 bộ trang phục được trình diễn trước khán giả: những người phụ nữ được tô điểm bỏi vòng phụ kiện là vầng hào quang và đôi cánh như những thiên thần, thu hút và đầy ma mị. Nhưng điểm cao trào của biểu diễn chính là xuất hiện của người mẫu Pat Cleveland hóa Đức Mẹ (Madonna) bay từ trần sân khấu xuống đường băng.
(Người mẫu trong show diễn năm 1984)
(Đức Mẹ xuất hiện trong buổi diễn mùa Thu Đông 1984) Việc mở cửa công khai cho phép khán giả tham dự của Mugler cũng gây nên tranh cãi thời kỳ đó, bởi sàn diễn thời trang hấp dẫn, với thời kỳ đó một phần bởi tính độc quyền của nó, nó sang trọng và hào nhoáng, chỉ những người đứng đầu ngành mới có thể tham dự, hơn thế nữa, việc sao chép các ý tưởng thiết kế cũng có thể xảy ra. Thế nhưng, với một người đi trước thời đại như Mugler, thật khó để mà "nhại" lại các thiết kế của ông, bởi tính độc đáo của nó, từ kiểu dáng sản phẩm cho đến chất liệu mà ông sử dụng. Hình ảnh trở nên phổ biến với đại chúng Từ sàn runway đến với văn hóa đại chúng, tác phẩm được sáng tạo bởi được phủ sóng bởi các ca sĩ, diễn viên quen mặt với quần chúng. Ngôi sao nhạc pop người Anh kết hợp cùng “người đàn ông đến từ tương lai” đã tạo nên hình ảnh đi trước thời đại khi vào năm 1979, David Bowie đã mặc chiếc váy được thiết kế bởi Mugler trên kênh truyền hình quốc gia cho buổi biểu diễn “Boys Keep Swinging” cùng với Klaus Nomi và Joey Arias trên Saturday Night Live năm 1979.
MV "Too Funky" do Thierry Mugler đạo diễn và thiết kế trang phục, hợp tác nhiều người mẫu, diễn viên đình đám như Evangelista, Tyra Banks, Nadja Auermann, Beverly Peele. Trong MV, hình ảnh Emma Sjöberg mặc áo corset trong bộ sưu tập Xuân/Hè 1992 lấy cảm hứng môtô với phần viền áo là gương chiếu hậu, tay lái gắn hai bên hông, đã trở nên kinh điển kinh điển, nó là khoảnh khắc quan trọng không chỉ trong lịch sử thời trang, mà còn ghi dấu ấn với thị trường đại chúng lúc đó.
(Emma Sjöberg) Demi Moore trong bộ phim Lời đề nghị khiếm nhã (Indecent Proposal) năm 1993, nữ diễn viên trong một phân đoạn xuất hiện với chiếc váy đen khiến người xem không khỏi rời mắt. Dù chỉ là một phân đoạn ngắn nhưng dường như vẻ đẹp của Demi kết hợp cùng chiếc váy là một đoạn phim đắt giá.
(Demi Moore với thiết kế của Mugler trong Indecent Proposal) Những tác phẩm của mà Thierry Mugler lên tiếng ủng hộ phong trào LGBTQ+ như thế nào? Mugler đã trở thành một thế lực thời trang nổi bật trong những năm 80 thông qua các thiết kế mang tính tương lai và siêu nữ tính. Nó tái định nghĩa sự sang trọng thông qua các buổi trình diễn thời trang kéo dài hàng giờ đồng hồ, đó không chỉ đơn thuần là một sàn diễn nữa, mà những màn trình diễn đặc biệt của mỗi người mẫu đã góp phần nâng cao tính sân khấu của chương trình, điều hiếm thấy ở các sàn diễn cả thời điểm đó lần hiện tại, không mấy ai làm được điều đó. Xuất hiện trên sân khấu của Mugler không chỉ có mỗi người mẫu nữ, mà còn mở rộng ra hơn thế. Trên sàn diễn của ông vào năm 1992, John Epperson, hay còn biết đến là drag queen Lypsinka, đã trình diễn màn hát nhép kéo dài hơn 5 phút, với 4 tạo hình khác nhau, và kết thúc bằng cảnh Lypsinka bò trên đường băng và hát nhép một cách đầy hưng phấn trên toàn bộ tuyến đường đến hậu trường. Màn trình diễn đầy chất "kịch" khi John Epperson trong trang phục của Mugler với đôi chân thon dài, bờ vai gọn, tôn phần eo con kiến và bờ hông nở hết cỡ với nét diễn quyến rũ chết người.
(Drag queen Lypsinka) Vâng, ông là Lypsinka, là người nghệ sĩ biểu diễn với cách mặc hoán giới - hóa trang thành người trái nghịch với giới tính thật của người diễn - kết hợp với lớp trang điểm sắc nét và trang phục lộng lẫy hết mức có thể. Một drag queen xuất hiện trên sàn diễn thời trang cao cấp, thời điểm đó là chuyện hiếm khi diễn ra, với Lypsinka thì là một người đàn ôn trong trang phục của Mugler, nhà thiết kế tôn sùng hết mức vẻ đẹp của cơ thể phụ nữ. Hai điều tưởng chừng như đối nghịch, thực chất lại bổ sung cho nhau rất nhiều, bởi cả hai đều muốn nhấn mạnh rằng, trang phục của Mugler không chỉ có nữ mặc được và drag là lối biểu diễn giúp con người giải phóng sự tự do cho con người họ: Trang phục của Mugler vượt ra khỏi những định kiến của xã hội, vượt ra khỏi sợi dây phân định giới. Đó chẳng phải là tiếng nói đấu tranh cho phong trào ủng hộ LGBTQ+ hay sao? Khi mà từ những năm 90s, định kiến vẫn còn và xã hội chưa thực sự cởi mở hơn (nhưng chưa hoàn toàn) như hiện đại, thì những thiết kế tách yếu tố giới và định kiến ra khỏi thời trang là điều càng khẳng định hơn tư duy sáng tạo cởi mở của Mugler. Tầm nhìn của Mugler với thời trang và nghệ thuật Thierry Mugler, người bây giờ hoạt động với tên thật là Manfred, đã tuyên bố rời khỏi ngành thiết kế thời trang vào năm 2002. “Thời trang là một phương tiện biểu đạt nghệ thuật đáng kinh ngạc trong những năm 70, 80 và 90, nhưng nó không còn như vậy nữa vào những năm 2000 khi sự sáng tạo hoàn toàn bị kìm hãm bởi tiếp thị và kinh doanh”, Mugler phát biểu. Sự biến đổi liên tục là cốt lõi trong các nguyên tắc của nhà thiết kế. Những đường cắt kiến trúc và kiểu dáng thanh lịch của ông đã đi tiên phong kiến tạo những silhouette, chất liệu, nghệ thuật trình diễn trong thế giới thời trang. Thế nhưng, dường như với Mugler, việc thể hiện vẻ đẹp sáng tạo thời trang như một phương tiện truyền tải thông điệp tình cảm giữa người và người với nhau. Tự do thể hiện chính bản thân mình là vẻ đẹp đến từ sự tự do khác biệt. Với ông đó mới chính là nghệ thuật. Thế nhưng, thời trang hiện tại chỉ tập trung vào nhãn hiệu. Thương hiệu phát triển bằng cách marketing nhãn hiệu không sai, nhưng thời trang với Mugler là nghệ thuật gắn kết, và để làm được điều đó thì việc truyền thông một chiếc nhãn là không thích hợp, bởi nó không còn được sử dụng như một sợi dây liên kết tình cảm nữa.
(Hình ảnh từ Fashionista) Thierry Mugler thời điểm hiện tại Ông rời khỏi địa hạt thiết kế thời gian, nhưng vẫn giữ lại dòng nước hoa của mình. "Đối với tôi, thời trang dường như không còn là công cụ sáng tạo đúng đắn nữa. Thế nhưng tôi vẫn đặc biệt đam mê nước hoa". Vẻ đẹp của người phụ nữ với Mugler không chỉ thể hiện qua chất liệu vải nữa, nó trở thành một vẻ đẹp vô hình hơn, nhưng lại khiến người ta vô cùng lưu luyến: nước hoa. Trong đó đứa con tinh thần mang tên "Angel" của ông, ra đời vào năm 1992, ăn khách đến độ cứ mỗi 10 giây lại có một chai được mua.
Vào năm 2010, Lady Gaga chọn một mẫu trong bộ sưu tập may sẵn năm 1995 của Mugler cho MV Telephone.
Trong năm 2019, Cardi B tại thảm đỏ Grammy đã xuất hiện với hình ảnh ngọc-trai-người với phần váy tại phần hông xòa ra, nhô lên với những nếp gấp dáng vỏ hàu. Trang phục nữ rapper mặc là tác phẩm được lưu trữ từ bộ sưu tập mùa Thu 1995 của Mugler Couture.
(Cardi B)
(The Venus Dress mùa Xuân/Hè 1995) Cùng năm, Kim Kardashian ba lần xuất hiện với váy áo của ông, trong đó trang phục tại Met Gala là bộ váy đầu tiên ông thiết kế trở lại dưới danh nghĩa nhà mốt Mugler sau gần 20 năm vắng bóng. Trang phục được đưa vào danh sách những bộ váy đẹp nhất sự kiện năm đó.
(Sáng tạo của Mugler vào năm 2019)
(Kim mặc lại thiết kế của Mugler mùa Xuân/Hè 1998) Kết Hiện tại Mugler, hay với tên gọi chính xác hơn lúc này là Manfred không còn là nhà thiết chính của ngôi nhà thời trang do ông sáng lập, nhưng điều đó không có nghĩa là những sáng tạo của ông bị mờ nhạt. Đặc biệt, trong thời đại 4.0 khi hình ảnh những cô gái muốn trở nên xinh đẹp và quyến rũ hơn, cùng độ phủ sóng của những "It-girl" trên mạng xã hội, những sản phẩm bó sát, cut-out siết eo hay corset của Mugler vẫn để lại những cảm hứng cho thế hệ sau. Những sản phẩm mang tính biểu tượng của Mugler không chỉ gợi lên tiếng nói nữ quyền, khi mà người phụ nữ trong trang phục của ông có phần nhiều xuất hiện như những chiến binh Amazon thời hiện đại. Nhưng điều nổi bật hơn cả là những sản phẩm đó lại truyền đến thông điệp muốn giải phóng cơ thể con người. Những chương trình của ông ấy với sự tham gia của drag queen, của các biểu tượng nhạc pop,... họ đều trở nên đẹp hơn, quyến rũ hơn, mạnh mẽ hơn, tự tin vào bản thân. Tự do và thoải mái thể hiện bản ngã của bản thân, dù là giới tính nào đi nữa, cũng là điều khiến Mugler và sản phẩm của ông nói lên sự ủng hộ cho LGBTQ+.
(Gigi Hadid trong show diễn MUGLER mùa Xuân 2020 thiết kế bởi Casey Cadwallader)
(Lisa thuộc nhóm nhạc Blackpink trong thiết kế của MUGLER)
(Ngọc Trinh với hình ảnh gây tranh cãi “đụng hàng” với Magan Fox, chiếc váy của bạn gái MGK thuộc BST Xuân/ Hè 2021 của MUGLER) Thương hiệu MUGLER hiện tại dù không còn được dẫn dắt bởi Mugler, nhưng những nhà thiết kế kế nhiệm Manfred vẫn tiếp tục dẫn dắt ngôi nhà thời trang này với phương thức đại chúng hóa hơn. Và vẫn giữ đúng tinh thần của nhà sáng tạo, với những thiết kế trao quyền cho người bất kỳ ai, cần cần họ cảm thấy thoải mái và tự do với bản thân mình khi mặc sản phẩm từ MUGLER.
(Bộ ảnh của ngôi nhà thời trang MUGLER dành cho Pride Month 2020)