Trượt ván và nỗi ám ảnh của ngành công nghiệp thời trang
Thời trang của văn hóa trượt ván đã phát triển đến một mức độ mà mọi người không bao giờ có thể tưởng tương được trong những năm gần đây.
Dosi-in · 2021-04-16 · Tin tức
Trượt ván luôn là môn thể thao hấp dẫn người chơi (và cả những người chưa từng biết đến nó) với nét văn hóa rất riêng. Đó là tinh thần độc lập, đầy thử thách và sự phấn khích khi hòa mình vào cảm giác tự do và sáng tạo trên chiếc ván trượt. Sức hấp dẫn của bộ môn này đã lôi kéo người khác kể từ lần đầu tiên nó xuất hiện vào năm 1940 mãi cho đến tận bây giờ, những nét tinh thần trên vẫn đã, đang và sẽ thu hút không chỉ các bạn trẻ thế giới mà còn ở Việt Nam.
Skateboarding với điểm xuất phát từ ngay chính những con đường là một nét riêng gắn kết bản thân nó với văn hóa đường phố, và trở thành sub-culture của hệ văn hóa này. Do đó, sự tác động lẫn nhau giữa streetwear và skateboarding là điều không thể chối cãi. Không mất nhiều thời gian để ngành công nghiệp thời trang nhận ra điều đó và sử dụng nó làm lợi thế của họ. Từ những thương hiệu thời trang đường phố đến những sàn run-away thời trang cao cấp, không ai giấu giếm việc sử dụng văn hóa trượt ván làm nguồn cảm hứng trong công việc của mình.
(Manish Arora show) Những năm 90 của thế kỷ XX, khi người ta vẫn nghĩ trượt ván là bộ môn dành cho "tội phạm" và streetwear vẫn đang ẩn thân trong bóng tối để tìm lối ra cho mình, thì cũng là lúc những đế chế Supreme, Stussy, Dime, Palace, ... lên tiếng cho cộng đồng trượt ván nói riêng, và thời trang đường phố nói chung. Cái tên đầu tiên và nổi bật nhất phải kể đến ở đây, đó chính là ông hoàng của Thời trang Đường phố, Supreme. Khởi nguồn
Supreme ra mắt bởi James Jebbia với tinh thần muốn thành lập một thương hiệu dành riêng cho dân trượt ván. Ngay từ thời điểm ra mắt, Supreme đã luôn hướng tới cộng đồng skaters. Bắt đầu bằng cửa hàng tại Manhattan, những nhân viên đầu tiên của Hãng là các dân trượt ván địa phương. Chẳng mấy chốc, cùng độ phổ biến ngày càng tăng của skateboard vào những năm 90, nơi đây dần là tụ điểm của các skaters.
(Khung cảnh trước của hàng Supreme năm 1994) Cửa hàng của Supreme luôn được bài trí rộng rãi, chừa khoảng trống lớn tại vị trí trung tâm để skaters có thể thoải mái trượt ván vào. Xung quanh là các sản phẩm được bài trí gọn gàng trên sào và kệ, phần tường được lấp đầy bởi các deck trượt. Và các màn hình TV lắp tại góc tường thường xuyên phát các đoạn clip chơi trượt ván. Không chỉ vậy, Supreme còn hết lòng hỗ trợ cộng đồng bằng cách tặng sản phẩm mới cho dân trượt và tài trợ những người chơi trượt ván trẻ tuổi có triển vọng phát triển sự nghiệp của mình. Hãng thậm chí còn sỡ hữu một đội trượt ván riêng cho mình, và những thành viên đầu tiên bao gồm: Ryan Hickey, Justin Pierce, Gio Estevez, Peter Bici, Mike Hernandez, Jones và Chris Keefe, Loki và Paul Leung. Ngược lại, các skaters sẵn sàng đầu quân lại cho Supreme trên cương vị model, những cái tên tiêu biểu phải kể đến là Sean Pablo, Sage Elsesser,...
(Khung cảnh bên trong Cửa hàng Supreme New York)
(Đội trượt OG của Supreme) Supreme nổi tiếng do nó mang thông điệp của đường phố, và các skater chính là người truyền thông điệp đó đi khắp mọi nẻo đường
Các sản phẩm của Supreme luôn được tặng kèm với các stickers. Và skaters, với tinh thần tự do pha lẫn nổi loạn của họ, trượt đến đâu đã đính kèm biểu tượng đặc trưng của Supreme ở đó. Cứ thế, hình ảnh chiếc sticker với dòng chữ trắng bold đậm nằm gọn trong khung chữ nhật màu đỏ, vừa hút mắt người nhìn, lại mang đậm tính tuyên truyền của nó, nằm rải rác khắp mọi con đường của thành phố New York, và lan rộng ra khắp nước nước Mỹ.
Một trong những câu chuyện điển hình cho cho việc rải sticker trên đường này là vào năm 1994, khi biển quảng cáo Calvin Klein của Kate Moss, người mẫu chính cho chiến dịch của CK lúc bấy giờ, được ai đó dính nhãn dán Supreme tại vị trí nhạy cảm. Việc này đã dẫn đến vụ kiện của Supreme và Calvin Klein cùng năm. Tất nhiên, vụ kiện không đi đến đâu do chủ ý dán các mẫu sticker không đến trực tiếp từ phía Supreme và cũng chẳng có bằng chứng xác thực nào cho sự việc trên cả. Điều hài hước hơn là 10 năm sau, Supreme đưa hình ảnh này lên chiếc áo của mình, như một nụ cười châm biếm cho sự kiện diễn ra trong quá khứ.
(Biển quảng cáo chiến dịch của CK)
(Mười năm sau đã trở thành graphic trên sản phẩm của Supreme)
(Năm 2012, Kate Moss lại xuất hiện trên sản phẩm của Supreme, nhưng lần này là chính thức) Supreme không chỉ có các box logo tee, các bản collab tốn nhiều mực của giới báo chí hay những sản phẩm được săn lùng bởi các hypebeast, mà nó còn thể hiện đúng nhất tinh thần của skaters: điên khùng và nổi loạn, không "ngán" bất kỳ ai. Tinh thần đó được thể hiện qua các thiết kế/graphics của Supreme: công kích nền chính trị Mỹ, những câu quotes châm biếm, không kiêng nể một ai, những điều "thô" và "thật" đang diễn ra hằng ngày tại đường phố, đời sống xã hội. Điều này hoàn toàn đi ngược lại với các sàn diễn run away hay các thiết kế của haute cuture khi luôn gò buộc trong khuôn khổ của mình, xa hoa, lộng lẫy và đôi lúc còn nằm dưới vỏ bọc của chính trị. Supreme lên tiếng cho đường phố và nhờ vào những skaters, giống như những người đưa tin, đã đưa tiếng nói đó đi xa hơn.
(Supreme “Dead President” Tee 2005)
Từ đó, Thương Hiệu đã xây dựng nên một đế chế của riêng mình và sẵn sàng khiến các ông lớn haute couture phải dè chừng. Hẳn với nhiều hypebeast, đôi lúc họ sẽ tự hỏi vì sao trên các kênh mạng truyền thông của mình, Supreme vẫn thường hay đăng tải hình ảnh hoặ¬c các đoạn clip chơi trượt ván. Bởi đó là cách mà Supreme luôn nhớ đến điểm xuất phát của mình: Thương hiệu thời trang dành cho skateboarding. Đến việc skateboarding trở thành nỗi ám ảnh của ngành công nghiệp thời trang như thế nào?
Supreme không chỉ dừng lại ở địa phận thời trang đường phố, mà nó còn khiến cả những ông lớn hàng đầu trong địa hạt Thời trang cao cấp phải quan tâm đến. Việc hợp tác giữa Supreme x Louis Vuitton chính là cái tên khởi xướng khiến cho ranh giới giữa streetwear và high-fashion trở nên mập mờ hơn bao giờ hết. Sự phối hợp này được giới thiệu tại Paris trong Tuần lễ Thời trang Menswear mùa thu 2017 với các sản phẩm bao gồm quần, áo, balo và hỗn hợp các phụ kiện, tất cả đều kết hợp thương hiệu màu đỏ và trắng đậm của Supreme cùng dấu ấn thương hiệu từ LV.
Thế nhưng, quay trở lại năm 2000, Supreme đã phải nhận đơn đâm kiện từ chính LV khi cho ra mắt hàng loạt ván trượt, mũ len và áo thun in họa tiết monogram mang tính biểu tượng của Louis Vuitton.
(Các sản phẩm của Supreme sử dụng họa tiết monogram từ LV) Trớ trêu thay, đến năm 2017, khi mà LV - cái tên của Thương hiệu xa xỉ, của high-end fashion, sản phẩm dành cho giới thượng lưu lại hợp tác với Supreme, nhãn hiệu thời trang dành cho đường phố. Cú bắt tay này giống như việc một “kẻ bề trên”, một tay nhà giàu, “cậu ấm cô chiêu” lại đồng ý đứng ngang hàng cùng với một gã bình dân có xuất phát điểm từ đường phố, hay dưới góc nhìn khác, là một gã skater gắn liền với đường phố lại hiên ngang đứng cùng hàng cùng một ông lớn thượng lưu. Điều này lại càng củng cố sức ảnh hưởng của streetwear nói chung và skatewear nói riêng, gây tác động lên cả ngành công nghiệp thời trang thời trang thời điểm đó.
Mọi người không ngạc nhiên khi điều này để lại hương vị chua chát cho người hâm mộ của cả hai thương hiệu, đặc biệt là với những người yêu thích Supreme cùng sự thất vọng về mức giá mà không phải ai cũng có thể đạt được. Và việc này cũng sản sinh ra các con nghiện hypebeast mới biết đến Supreme, luôn thắc mắc vì sao trên các kênh truyền thông xã hội của hãng luôn có các đoạn video skaters chơi trượt ván xuất hiện?
Thế nhưng, tham vọng của ngành công nghiệp thời trang cao cấp với các sản phẩm lấy nguồn cảm hứng từ skateboarding đã manh nha từ trước đó. Khi vào năm 2016, Dior Men đã có buổi trình diễn Thu/Đông tại Paris, sàn diễn của họ được biến thành một công viên trượt ván với đèn LED chiếu sáng bao quanh các đường băng và ống trượt. Nhà thiết kế chính Kris Van Assche rõ ràng đã lấy cảm hứng từ văn hóa trượt ván trong bộ sưu tập của mình, một điều rất bất ngờ đối với một nhà mốt như Dior.
(Dior Men Fall/Winter 2016) Chỉ nói đến riêng về High Fashion, có thể thấy lý do lớn nhất vì sao ngành công nghiệp xa xỉ này lại bị cuốn vào văn hóa trượt ván là do nền văn hóa phụ này không có bất kỳ quy tắc hay lối tổ chức nào cả, nói thẳng hơn là sự "vô chính phủ" của nó. Trượt ván phát triển dự trên từng cá thể với nét tính cách riêng biệt, khi nhiều cá nhân cộng hưởng đã tạo nên một cộng đồng tự do và đầy sáng tạo. Ngành thời trang cao cấp thì hoàn toàn trái ngược với điều đó. Nó chọn lọc những mảnh ghép hình ảnh từ các nền văn hóa và cố gắng tạo ra thứ gì đó thú vị từ đó. Ngành công nghiệp xa xỉ này tạo ra các phiên bản hào nhoáng hơn để bán quần áo và điều đó khiến các skaters khó chịu bởi sự thiếu thực tế và đóng khuôn của nó. Nhiều tạp chí trong đó có Vogue đã đăng những bức ảnh chụp người mẫu tạo dáng với ván trượt trong khi chơi thể thao với vẻ ngoài quyến rũ không phù hợp, thậm chí chiến dịch quảng cáo Xuân/Hè 2011 của Céline còn giới thiệu một người mẫu đang tạo dáng ngực trần trong khi khoe chiếc ván trượt với các trang phục và phụ kiện tinh tế từ hãng. 
(Céline Xuân/Hè 2011)