Local Brands – Há miệng chờ sung, không làm mà đòi có ăn?
Cái tiêu cực, hay góc nhìn tiêu cực, đã như gặm nhấm lấy suy nghĩ của những người khách hàng tiêu dùng local brands như một điều tất yếu.
Dosi-in · 2021-05-31 · Bài viết dự thi
Lời tựa: Cái tiêu cực, hay góc nhìn tiêu cực, đã như gặm nhấm lấy suy nghĩ của những người khách hàng tiêu dùng local brands như một điều tất yếu. Với việc tích cực về thị trường thời trang Việt Nam bằng sự phát triển những năm gần đây cũng dường như chẳng khả quan để khỏa lấp lại cái ám ảnh xấu về những “Nhãn hàng Địa Phương Việt Nam “ nói cách khác, người tiêu dùng cảm thấy ái ngại khi đứng trước vấn đề nhức nhói của Local Brands – Ăn cắp - Đạo nhái – và vô số hệ lụy đi kèm khác. COPY – STEAL. Trong hằng hà sa số những vấn đề nổi cộm trong nền văn hóa thời trang nhân loại nói chung và Việt Nam non trẻ nói riêng thì vấn đề “vay mượn - đạo nhái , ăn cắp ý tưởng luôn là vấn đề tốn rất nhiều giấy mực nhất. Trong hàng ngàn câu nói, ngạn ngữ hay về vấn đề đầy tính cấp thiết và nóng bỏng này, tôi nhớ và đem lòng thú vị nhất với câu: “The gud artists copy , great artists steal “ – “ Một nghệ sĩ giỏi thì sao chép , một ghệ sĩ vĩ đại thì Ăn Cắp “. Theo bản thân tôi thì nên hiểu theo vấn đề là ( sao chép mang ý nghĩa tích cực – quan sát và thể hiện nguyên bản, Ăn Cắp thì mang đầy tính chất tiêu cực, nó biến vật thể thành của riêng mình, đưa của người ta về nhà mình rồi cho nó cái quyền nghiễm nhiên rằng : “Ờ ! Nó là của ông , là ‘ cOn đẺ TiNk ThẦn ‘ của ông đó, ông muốn làm gì ông làm “. Câu nói nổi tiếng này được Steve Jobs nhắc đến và nó cũng song hành với cuộc đời của Pablo Picasso – “ Nghệ Thuật Ăn Trộm “. Ơ, đến đây lại hay, khi hai vị này dám nói lên việc “Ăn cắp” và việc “Ăn cắp” khiến chúng ta càng khó mường tượng và xác minh được là câu nói trên của Steve hay Picasso, hoặc là một vị nào đó cao hứng phát biểu .
"Pablo Picasso (trái), Steve Jobs (phải) và câu nói để đời" Theo tôi việc trùng lặp ý tưởng là bình thường , việc ứng dụng những gì cửa người khác vào điều kiện cần của bản thân cũng rất đỗi bình thường. Tôi cũng từng ăn trộm, và tôi dám cá là ai trong chúng ta đếu một lần là ít nhất phạm sai lầm đó. Bằng việc vay mượn kiến thức – tư duy, ý tưởng , trong sách hay là những kinh nghiệm sống, qua đó khiến chúng ta sao chép và xâu chuỗi lại để góp phần tạo ra bài học quý giá cho chính mình, hay hiểu cách cao siêu hơn là áp dụng chúng vào những thứ vĩ mô hơn như là, Thiết Kế, khoa học, y tế ....và rõ ràng, cái gì cũng có mặt tích và tiêu cực . “Ăn Cắp” cũng có những luật lệ , thước đo chung của nó và đi kèm là vô vàn cách dựa vào quy củ chung để bắt bẻ, tạo ra biến số... “thời trang là 1 vòng lặp “hay, “Áp dụng khoa học và kỹ thuật.. “cũng là 1 trong số bắt bẻ và những biến số kia. Thế nên bản thân tôi không kì thị việc ăn cắp, tôi cũng có cái nhìn quá gay gắt về nó. Nhưng, tôi rất-rất hãi hùng về việc sao chép, Ăn Cắp trắng trợn mà không hề bỏ ra một chút chất xám, càng sợ hơn khi có người (cá nhân, tập thể) biết sai đứ đừ ra đó, mà vẫn tiếp tục đâm đầu làm. Biết rằng cái đích, làn ranh của “nó” là mong manh – (“nó ở đây chỉ việc sao chép, Ăn Cắp”). Ý tưởng như là một vật “vô hình” nhưng vẫn luôn hiện diện rõ và chờ nhưng con người mang hơi thở nghệ thuật “sạch sẽ “ đến lấy. Mỗi một thứ trong sáng tạo, cái mới kì thực rất quan trọng với một thằng sinh viên đang theo học Nghệ Thuật như tôi. Không có ý tưởng, tôi sẽ chết. Nhưng thú thật, mỗi năm cái gọi là ý tưởng chỉ lóe lên trong đầu tôi, 2 đến 3 lần là nhiều. Tôi bí bách, chán nản với ý tưởng. Tôi Ăn Cắp, nhưng đừng, làm ơn đừng hiểu sai ý tôi, hãy ăn cắp và tuân thủ nghệ thuật, luật lệ của nó y như một Robin Hood văn minh và đầy lịch lãm vậy. Biết nhu biết cương,biết biến hóa , nhào nặn, ứng dụng, làm nó trở nên hữu dụng với mình, và tốt nhất hãy nuôi cái “ tôi” cái “tự trọng “ chính như Robin Hood. Hãy là một kẻ trộm văn minh, ăn cắp mà chẳng như ăn cắp, ăn cắp mà không phải là bản sao của chủ thể cũ. Rõ ràng, không ai lại đi so sánh Robin Hood với thái tử John cả. Bởi vì một kẻ trộm giỏi là là kẻ ăn cắp được mọi nơi, còn kẻ tiểu nhân mà không biết gì, mang cả chất xám, đen tối thì chỉ ăn cắp được vài nơi có chủ đích. Lần hai - (Tôi, một sinh viên theo nghệ thuật - kẻ trộm văn minh, bí ý tưởng thường xuyên, thích dùng template, nhưng tôi khẳng định và mong muốn các bạn, mọi người, hãy là Robin Hood.) 
"Robin Hood – hãy là 1 kẻ trộm văn minh" 
"việc ăn cắp và chép tranh trong môi trường của mình không ít, và mình đang cố tránh những trường hợp như thế này" COPY, STEAL, VAY MƯỢN Ý TƯỞNG VÀ ĐẠO NHÁI TRONG “GIỚI” LOCAL BRANDS VIỆT. Vay mượn, đạo nhái ý tưởng, ối dồi ôi - chuyện như ăn cơm với canh từng bữa vậy, và câu chuyện này luôn nhức nhối từng hồi. Cứ sau mỗi lần bst của các nhà mốt lớn được tung bay trên các sàn catwalks thì giới fast fashions nói chung lại “nao nứng trong nòng “ cùng với vô số local brands vốn đã nhiều, nay lại như nấm mọc sau trận mưa, nói riêng, lại đều có những động thái làm ra “Na ná “ kiểu dáng, mẫu mã từ vô số hãng thời trang bắt đầu là cao cấp cho tới bình dân trên toàn thế giới có hơn 7 tỷ nụ cười nhưng nụ cười.... Hjx, tôi đi hơi xa , (ban đầu tôi muốn link câu này với một chiếc áo xuất thân local với đôi mắt của 1 rapper thành phố Hoa Cải Đỏ mà có giá cao lắm đấy :v ) Không chỉ FF, LB mà các nhà mốt lớn vẫn có những lùn xùm “ tố cáo nhau “ ăn cắp ý tưởng vì nhưng thiết kế sản phẩm trông tương tự. 
“Tiêu biểu là mi ni mồ eo ây (trái) đạo quần Cờ Rôm Hồ (phải)” 
“Kây ô eo ben cha miên chần với hãng thời trang tao bao và cho ga hàng tá sém pồ nè" Tôi vẫn cảm ơn ben vì nhờ ben mà cộng đồng có sự phân hóa rõ ràng và kể từ đó, ben cũng được gọi với cái tên thân thương, "Ben10" Từ đó thuật ngữ Lấy cảm hứng (inspired), Sao chép (copy) Ăn cắp, Đạo ý tưởng, Hàng giả (counterfeit), Hàng nhái (replica) ... Xuất hiện ngày càng dày đặc khi thời trang liên tục phát triển và cho ra những ý tưởng “ Mới” (và rõ ràng là nó lại một lần nữa “Na ná “nhau rồi :) ).. Sẽ ra sao nếu các Nhãn hàng nội địa của chúng ta vẫn còn việc ăn cắp và đạo ý tưởng nữa, liệu thời trang nước nhà phát triển hay không? Câu trả lời phụ thuộc vào người tiêu dùng chúng ta quyết định, quyết định phần lớn nằm trong tay tôi và bạn. Nếu chúng ta muốn 1 nên thời trang sạch thì đừng ngại ngần gì cho một bộ phận nhãn hàng ăn cắp chất xám mà tôi sắp “dộng chạm nhẹ”, qua đó cũng là lời cảnh tỉnh cho cộng đồng chúng ta. CHÚNG TA CẦN 1 CỘNG ĐỒNG SẠCH SẼ. 
"chất xám thật dễ kiếm tìm - hỡi nhà thiết kế trẻ, nhà kinh doanh trẻ" TẠI SAO LẠI VAY MƯỢN, SAO CHÉP VÀ LÀM GIẢ? Rõ ràng là vậy, có cung thì có cầu, từ bao đời nay đã thế, chuyện này cũng xưa như Trái Đất rồi. Chúng ta cùng xét về phương diện kinh doanh, nếu đặt trên một mặt bằng chung thì vấn đề này là một biến số (không phải sai số nha) nó là biến số của đơn vị sản xuất (LB) và nhu cầu của khách hàng (tệp tiêu dùng). Cũng không khó hiểu quá, khi các LB ngày càng ra nhiều sản phẩm, mà thoạt nhìn phải giật mình rằng cứ tưởng của một nhà mốt nào đó. Cũng không hẳn từ một nhà mốt nổi tiếng,các nhà thiết kế trẻ sẵn sàng “Trộm” và “chôm chỉa” từ bất cứ đâu, đôi khi là bản thảo 1 công trình, bức tượng, 1 artworks của một nghệ sĩ nào đó trên ứng dụng nền đỏ có chữ P cách điệu, nhìn chung, miễn đẹp là bỏ làm big logo luôn :v . 
“Bức ảnh Thánh Michael Tống lãnh quỷ satan vào địa ngục được 1 brand “LàM mỚi” 
“Thêm có vầng hào quang với cháy lửa đau khổ thôi mà, làm gì căng“ - Nhưng nhu cầu khách hàng cũng có biến số chứ, ví dụ: o Đánh vào nhu cầu mặc đẹp, màu sắc và nịnh mắt, cùng với một số thủ thuật marketing nhằm hút khách từ sản phẩm , khiến khách hàng đơn giản mua chỉ vì thấy đẹp . o Biến số tiếp theo là một bộ phận người tiêu dùng có cái nhìn đúng, họ biết rõ về tác quyền, nhận ra sự sai lệch và đạo nhái trắng trợn của chủ thể (LB) nên họ có những sự lựa chọn khác.... o Biến số nhiều thì đã đành rồi, sự phức tạp trong việc vay mượn , sao chép , đạo nhái và giá trị thực của sáng tạo trong thời trang là rất mong manh ,rõ ràng là rất khó để đưa tiêu chí cụ thể khi cân nhắc bảo hộ bản quyền, việc quyết định sai khi đưa ra 1 tiêu chỉ bảo hộ bản quyền có thể sẽ gây ảnh hưởng nặng nề đến sự phát triển của thời trang nước nhà (với thế giới). Vì thế LB lại càng có vẻ tự cho mình cái quyền nới lỏng và đẩy mạnh sự khai thác hàm lượng chất xám của người khác về để hoạt động kinh doanh trục lợi. SAO CHÉP, ĐẠO NHÁI, LIỆU CÓ LÀ KẺ PHẢN DIỆN? Thì bàn cãi làm gì nữa, phản diện theo tôi là rõ rồi, các sản phẩm đạo nhái sẽ khiến những thiết kế original trông rẻ mạt, làm cho chính người tiêu dùng có cái nhìn không chuẩn mực về giá trị của tính sáng tạo trong thời trang . Nó ảnh hưởng rất lớn và tạo nên một hệ quả vô cùng xấu, bằng tâm lý bầy đàn đi trước , tính ganh đua sẽ theo sau như 1 cái bóng không thể tách rời: “ Ông làm được, ông lấy của người ta được như thế, ông bán chạy, chúng tôi cũng vậy”. Xin thưa, nếu như thế, rồi ai sáng tạo cho quý vị nữa mà ăn cắp, hay chỉ ngồi đó “HÁ MIỆNG CHỜ SUNG” và cũng tránh đi tình trạng: “Chính sách em học đã thông, Chỉ vì túng thiếu xin ông ít nhiều “... 
“Các cháu in hình tôi làm gì?“ Lúc mình nhận được thư mời của DOSEEN thật sự mình rất thích những câu viết này của anh Trí Lê, mình xin phép được trích dẫn ra cho các bạn cũng đọc: "Thời trang vốn dĩ không giới hạn ở quần áo, nó có thể là toàn bộ những thứ liên quan như giày dép, phụ kiện (bag, caps, nail..) và kể cả là concept lookbook, model posing và creative idea (ý tưởng sáng tạo). Cho nên các hành vi "ăn cắp, đạo nhái" có quy mô rộng hơn và tinh vi hơn. Sự nhập nhằng giữa "Copy" và "Inspiration" (Cảm hứng) cũng là điều mà giới trẻ yêu thời trang và cộng đồng chúng ta đang bị thiếu góc nhìn trong đó." Và nó quả đúng như lời anh nói, nhân ngày hội toàn dân, mình sẽ làm rõ những vấn đề đạo nhái và ăn cắp trong từng mục nêu trên: CONCEPT LOOKBOOK: 5thewayvn: là 1 brand mang làn gió mới , dẫn đầu xU HưỚng strEeT wear (trong quá khứ) tại Việt Nam. Là một brand nổi tiếng và cũng nhiều tai tiếng cha ông đã nói rồi “ lắm tài thì nhiều tật” – đó là điều dĩ nhiên. 
"ý tưởng lớn gặp nhau" Với việc bê nguyên cái concept lookbook này, thì chúng ta cũng mường tượng đến và hiểu rõ hơn sự “vay mượn” này đến từ đâu rồi. Cái hay là đã chịu nhiều tai tiếng, lại lắm kẻ mua, thật sự làm thời trang dễ như vậy ư, cái đó các bạn trong cuộc thi viết nhiều, tôi viết nhiều nhưng mà cái biết sai vẫn làm là điều đáng bị lên án nhất, chỉ sau đạo nhái và copy . Không chỉ dừng lại ở đó, họ còn rất nhiều nhưng lookbook khiến chúng ta lướt qua lại cứ tưởng tượng 1 vài thương hiệu lớn: 
“Bọc lại màng bọc thực phẩm thôi mà” "Lắm tài thì nhiều tật" nhưng đừng để cộng đồng nhìn nhận bởi một cái tài: tài ăn cắp . MODEL POSING: Từ cổ chí kim, miễn là kinh doanh thứ gì đi nữa, chúng ta cần phải có những bước tính toán kĩ càng và có chiến lược marketing , pr đầy đủ, chuyên nghiệp,ngoài việc đề cập đến giá thành và chất lượng, mẫu mã, màu sắc đẹp đến người tiêu dùng để họ có góc nhìn tích cực nhất về sản phẩm của chủ thể mình kinh doanh. Thay vì đầu tư 1 cách lâu dài , bỏ ra chất xám để thành công theo các “sạch sẽ nhất” , thì “họ” (chỉ LB) lại chỉ cầm kiếm một cô Model xinh , có nhanh sắc và quan trọng hơn là phải “mát mắt” . lợi dụng tậm sinh lí của tệp khách hàng hướng tới từ trước mà chụp và làm ra những concept shooting tôi cho rằng là đi lại với vẻ đẹp và thuần phong mỹ tục, gợi dục vô bổ. 
Cách làm ấy có vẻ hái ra tiền nhanh chóng, mà chả cần phải bỏ ra chất xám quá nhiều. 
“Chuẩn nuôn” 
"Nhìn nhận ác z anh bạn" CREATIVE IDEAS: Thành công của hàng trăm LB hiện nay là cả 1 quá trình dài thực hiện chiến lược gây dựng thương hiệu và ý tưởng sáng tạo. Khi mà những ý tưởng này ngày một khan hiếm hoặc nói một cách khả gì là có thể trùng lặp nhiều về mặt chủ đề, cái mới , artworks, thì nghiễm nhiên chúng ta lại thấy các LB này “vay mướn ý tưởng “ để có cho mình những sản phẩm mới đến tay khách hàng . Dĩ nhiên những sản phẩm này một lần nữa lại "na ná" và giống với nhiều thương hiệu khác. 
"cá sa bờ lăng ca Viet Nam" KIẾN THỨC, TRÁCH NHIỆM VÀ TÌM HIỂU: Sự thật thì bản thân tôi thấy trước khi phát hành 1 bst hay sản phẩm nào đó, các thương hiệu LB đã chuẩn bị hầu hết đầy đủ các công đoạn. Nhưng vẫn cí những hạt sạn thỉnh thoảng nổi lên, làm lu mờ đi giá trị và thông điệp mà “họ” đã đặt “tâm huyết” làm ra . Sở dĩ có chuyện này để nói đó là do sự tìm hiểu có hạn chế , sự “vay mượn “trong ý tưởng thiết kế chỉ thiếu điều đạo y nguyên bản gốc - sự giải thích đầy tính lấp liếm. Khiến tôi và những người ủng hộ thời trang “sạch” và “đẹp” của nước nhà đặt một câu hổ lớn về ranh giới của kim tiền hay là trách nhiệm, hoặc là biết sai mà™ vẫn™ làm™. 
“đây là thần của Lào đó chứ a nu bít hy lạp ” 
“giải thích cực kì là chất™ lượng ™ “ Thông điệp là thứ tôi luôn mong chờ nhất trong từng sản phẩm của đến từ LB, và thật sự buồn hầu hết đề làm tôi thất vọng, thất vọng khá nặng nề. Thay vì tạo ra những ý tưởng hay, artworks đẹp, truyền tải tinh thần bản thân chủ thể hướng tới, thì không, “ họ” chọn ngay 1 concept quen thuộc, cứ có big logo là chân ái cuộc đời, tượng, bức tranh phục hưng, bầu trời trung cổ và 2 bàn tay sắp xa nhau biểu hiện cho sự chia xa, làm như thế để làm gì? . Chắc là để xây lại một xứ Calcio đầy mơ mộng trên đất Đại Việt chăng. 
“kỹ năng đại tài“ Nói thì xem chừng vô lí. Một vài LB còn đưa tôn giáo, chính trị vào sản phẩm của mình y như một trò đùa lỗ mãng , nông nổi quá đáng. Nó góp phần đẩy cao lên sự phân hóa tôn giáo, lòng tự tôn tĩn ngưỡng, phân biệt vùng miền ở một vài nơi vốn đã căng thẳng, nay còn căng thẳng hơn bao giờ hết. Xin đừng để tình trạng này tiếp diễn. 
(phúc cho ai không thấy mà tin) giờ lại add vào những nét vẽ vô cũng vô đạo.) Tại sao không tìm đến cội nguồn và tôn giáo như những con chiên ngoan đạo để gột rửa lại tâm hồn, tại sao không tìm đến cái nôi văn hóa Á Đông, cùng với hào khí Đông A ngút trời để dũng dưỡng lại cái tôi tươi đẹp. Nước chúng ta còn có cả một nền văn hóa lúa nước giàu mạnh, một cái nôi phì nhiêu về tín ngưỡng đẹp tươi, sao chúng ta không lấy đó để làm bàn đạp phát triển những ý tưởng, phát triển những thuần phong mĩ tục vào từng sản phẩm. 
“soul of nation với những sản phẩm về Thục Phán và Thánh Gióng đầy sáng tạo “ Xin đừng để những giá trị văn hóa cốt lõi vì những lần ăn cắp chất xám và trào lưu làm nó lại căng mai một, Đất nước này còn đẹp lắm, còn vọng về những giá trị xưa xa lắm , xin đừng đánh mất nó. THÁNH CHIẾN, CHỐNG HÁ MIỆNG CHỜ SUNG. “Đừng để kẻ trộm vào nhà bạn 3 lần, lần đầu tiên là đủ, lần thứ 2 là 1 cơ hội, lần thứ 3 nghĩa là bạn thật ngu ngốc“ – c. Joy bell Phải chăng đây chính là chúng ta - tệp khách hàng trẻ tuổi , lần thứ nhất chúng ta mua sản phẩm từ những LB ăn cắp chất xám là chưa đủ chín để nhận định , lần thứ hai lại tặc lưỡi cho qua. Còn trên ba lần quả thật là ngu ngốc , tiếp tay cho những kẻ lợi dụng chất xám của người khác vì mục đích là đồng tiền. Một vị hiền triết nào đó đã nói : “ KHÔNG LÀM MÀ ĐÒI CÓ ĂN , THÌ ĂN MỨT, ĂN ĐẦU RUỒI “ 
"chân dung vị hiền triết và lời sấm của ông" Nhưng việc ăn cắp chất xám, lợi dụng chất xám của hàng tá LB lại là một biến số mà vị hiền triết này không thể ngờ tới, ắt hẳn cái biến số này kiến ông sẽ phải suy nghĩ lại lời sấm truyền của mình. Hãy dừng lại đi, đừng ăn bám, mà hãy đi lên bằng chính bộ óc và thực lực của mình. P/s: Lời kết: Hẳn ai cũng biết , nền thời trang của nước nhà đang phát triển không ngừng, bên cạnh hiện tượng những con sâu làm rầu nồi canh thì cộng đồng lại có những gương mặt đầy tâm huyết , đơn cử như T- redx , Moi Dien, Cong 84, .. Dám làm những điều khác biệt nhất, đầu tư cả kim lượng và chất lượng . Hoặc phát triển theo cách riêng , có phần đại trà nhưng nói không với đạo nhái như coolmate , họ có cả 1 giải pháp phát triển tủ đồ cho nam giới khá hay và tôi đang sử dụng. Hay là phát triển hoàn toàn dựa trên năng lực, trải nghiệm, chất xám và nghiên cứu giống như : Front , vaegabond... “FFF wash tee của Cong 84 – tuyên ngôn đanh thép”: 
Sout out to 1 thế hệ sử dụng bản sắc Việt, chất xám Việt, sức trẻ Việt, tài năng Việt.