Nắm bắt xu hướng hay "nắm bắt" thiết kế?
Liệu các hãng đã thật sự phân biệt được thế nào là mượn khai thác cảm hứng từ ý tưởng và thế nào là đạo nhái, ăn cắp ý tưởng?
Dosi-in · 2021-06-07 · Bài viết dự thi
Thời trang nói chung được hình thành từ xu hướng, khi những mẫu thiết kế nào đó của các hãng đình đám được ra mắt thì các hãng thời trang nhỏ hơn mượn ý tưởng hoặc thậm chí tệ hơn là bị sao chép, ăn cắp trắng trợn y nguyên mẫu thiết kế đó. Thì lúc này đã đồng thời chứng minh rằng mẫu thiết kế đó đang là xu hướng ở thời điểm bấy giờ, điều này cũng đã được nhà kinh tế học Paul Nystrom viết trong cuốn sách “The economics of fashion”. Cũng không thể phủ nhận rằng các hãng thời trang trong nước có sự nhanh nhẹn khi năm bắt cũng như cập nhật các xu hướng thời trang đang diễn ra trên toàn thế giới, qua từng sàn runway. Nhưng liệu các hãng đã thật sự phân biệt được thế nào là mượn khai thác cảm hứng từ ý tưởng và thế nào là đạo nhái, ăn cắp ý tưởng? Đưa góc nhìn vào thời trang trong nước khi càng ngày càng có nhiều hãng thời trang đưa việc lấy cảm hứng để bao biện cho việc đạo nhái của mình. Hãy phân tích một chút về thiết kế gây tranh cãi của DVRK khi đã “đụng hàng” với ông lớn Dior.
Thiết kế hiệu ứng monogram được xem là khá phổ biến cũng như quen thuộc với các tín đồ thời trang khi có thể bắt gặp với các thiết kế của các thương hiệu đình đám như Louis Vuitton, Gucci, Balenciaga, Burberry,… Nhìn chung mỗi hãng có cách thể hiện thiết kế riêng của mình qua hiệu ứng monogram và cách thiết kế này không được xét như chi tiết đạo nhái. Nhưng câu hỏi lớn là tại sao thiết kế monogram của DVRK lại gây tranh cãi như vậy? Hiệu ứng monogram còn được biết đến với thuật ngữ “logomania” và thời gian gần đây monogram đang bùng nổ trở lại thành xu hướng. Đối với các thương hiệu lớn hoặc những thương vụ hợp tác đình đám thì hiệu ứng monogram hay chi tiết logomania là những thiết kế hướng tới những hoạ tiết nổi bật với vai trò nhằm khẳng định cái chất riêng cũng như vị thế của các thương hiệu này. Hình ảnh Monogram được in như một thông điệp thể hiện sự hào nhoáng đẳng cấp của thương hiệu cũng như người mặc. Hoạ tiết của DVRK nhìn qua không có sự tương ứng với Dior nhưng cách bày trí hoạ tiết thì lại làm người ta cảm thấy quen thuộc với thiết kế của Dior đã ra mắt trước đó. Vậy ta cứ cho về mặt khách quan DVRK xem như không có sự đạo nhái nhưng về mặt cảm thụ thì DVRK đang sao chép cái chất riêng, “cái tôi” của Dior. Mà thương thời trang được coi là nghệ thuật và ai lại không cảm thụ nghệ thuật cơ chứ. Trên thức tế đã có rất nhiều cuộc tranh cãi về thiết kế này của DVRK trên các nhóm cũng như các diễn đàn về thời trang, nhiều người còn mỉa mai DVRK với cái tên “Dior Việt Nam” và dành các meme châm biếm cho thiết kế này của hãng. 
Thêm một ví dụ dẫn chứng tương tự đó là thiết kế cũng gây tranh cãi khác đến từ hãng Reminder đụng hàng với MLB – một thương hiệu đang gây cơn sốt với thiết kế monogram của hãng tại thời điểm hiện tại. 
Một điều chắc chắn rằng khi nhìn thiết kế này không ai là không liên tưởng tới thiết kế monogram rất “iconic” của MLB khi đã biết tới thương hiệu này trước đó. Nhà thiết kế Sĩ Hoàng đã từng nói: “bạn xem người ta làm gì, đến đâu rồi hãy quên nó đi và sáng tạo ra cái riêng của mình. Tôi nghĩ điều tệ hại nhất với một người làm công việc sáng tạo là khi nhìn vào thiết kế của mình, công chúng lại nghĩ đến người khác”. Và đúng là như vậy, làm sao một hãng có thể khẳng định được sự thuần tuý riêng của mình khi cứ luôn liên tục đi “copy-paste” các thiết kế khác rồi biến thành của mình. Việc này đang thể hiện sự thiếu tôn trọng đối với sự sáng tạo cũng như hình ảnh của thương hiệu bị đạo nhái ý tưởng và bên cạnh đó đang biến bản chất của hãng từ một hãng thời trang trở thành “nơi bán quần áo”. Người ta thường nói rằng ranh giới giữa việc đạo nhái và lấy cảm hứng là rất mong manh, các hãng cần biết rõ được mình đang đứng ở bên mình của ranh giới, đôi khi cố chạy theo xu hướng với con mắt mù quáng là đang cố dìm bản thân xuống. Đáng buồn hơn là khi có sự lùm xùm thì các local brand lại chọn cách giải quyết là im lăng rồi vẫn tiếp tục bán cho những khách hàng với tiêu chí “thấy đẹp thì mua thôi”. Do vậy, chúng ta cần đấu tranh không thể để những vụ việc như vậy cho qua được vì nếu đã có một hãng chót lọt thì sẽ tạo khe hở cho các hãng khác đua theo việc đạo nhái.