Virgil Abloh: Ranh giới giữa "Inspired và Copy"

Khác với các nhà thiết kế đương thời khác, Virgil hoàn toàn không có nền tảng thiết kế về thời trang

Dosi-in · 2021-05-27 · Bài viết dự thi

Nhắc đến Virgil Albloh có lẽ không cần tốn nhiều thời gian giới thiệu bởi lẽ anh là “hình mẫu lý tưởng” trong cộng đồng thời trang khắp thế giới. Sức ảnh hưởng của anh được thể hiện rõ rệt qua phong cách ăn mặc, qua những món đồ mà giới trẻ mua bán hiện nay. Xuyên suốt quãng thời gian hoạt động nghệ thuật: từ khi cộng tác với Kayne West, thử nghiệm với Pyrex Vision, thành lập thương hiệu Off-White và hiện tại là giám đốc nghệ thuật của đế chế thời trang Louis Vuitton; người hâm mộ thấy được sự phát triển trong suy nghĩ, phong cách thiết kế của anh. Không còn những chiếc áo thun logo đơn điệu mà thay vào đó LV của Virgil Abloh là tiếng nói của một thế hệ mới: Sự kết hợp giữa nét truyền thống, xa xỉ vốn có của LV cùng với nét trẻ trung, hiện đại của streetwear. Người hâm mộ sẵn sàng bỏ tiền để sở hữu một món đồ LV mang mác “Thiết kế bởi Virgil Abloh”. Đây sẽ là hướng đi mới trong việc xác định thị trường mục tiêu của LV. Tuy nhiên, xoay quanh việc Virgil Abloh đầu quân cho LV cũng có nhiều ý kiến trái chiều. Điều đó càng được thấy rõ qua một vài phốt đạo nhái của Virgil gần đây. VIRGIL ABLOH Việc nhà thiết kế lấy ý tưởng từ một hình ảnh hay một món đồ để sáng tạo đã không còn gì xa lạ. Đó là một điều tốt bởi việc mang trở lại một phong cách cũ và thêm vào nó những ý tưởng, những suy nghĩ riêng của họ giúp cho ta vừa hiểu được cái cũ, cái nguyên bản vừa thấy được sự đa dạng hoá trong việc sử dụng màu sắc, chất liệu, đường may mới. Điều khó ở đây là tách biệt ranh giới giữa “lấy ý tưởng” và “sao chép”. Với Virgil, anh từng nhận khá nhiều tranh cãi khi đưa ra quy luật 3%. “Thay đổi 3% từ thiết kế gốc để tạo ra thiết kế mới”. Vậy 97% còn lại thì sao? Nếu giữ lại 97% thiết kế gốc thì có khác gì đạo nhái không ? Bộ sưu tập Pre Fall 2019 của Louis Vuitton chứng kiến tranh cãi đầu tiên. Nhiều người đã nhận ra ngay điểm tương đồng của jacket, vest và cargo pant. Virgil đã “lấy ý tưởng” từ brand General Research. Với những ai không biết, General Research được sáng lập bởi Setsumasa Kobayashi vào năm 1993 nay đã đổi tên thành Moutain Research. Được truyền cảm hứng bởi những bộ trang phục và những thiết bị để leo núi, Kobayashi luôn làm ra những sản phẩm cực kì tối ưu; những chi tiết hữu dụng của bộ đồ như túi hay vải chống thấm được thiết kế 1 cách kĩ lưỡng và được đặt ở những chỗ hợp lí. Sự chất lượng của brand Nhật Bản là không còn gì bàn cãi và GR cũng không phải ngoại lệ. Đặc biệt là những món archive đang được cộng đồng săn lùng: 2000aw Arabic Parka; 1998fw 175 Pockets Jacket hay 1999 Multi-Pocket Pants mà Virgil lấy cảm hứng. Thử đặt chúng lên so sánh; nhiều chi tiết giống như bố cục túi, velcro ở lưng quần, đệm đầu gối và monkey pocket. Điểm khá biệt chỉ là kích cỡ túi, độ dài zipper, D-ring và chất liệu đã được thay đổi cho thoải mái hơn. Hay chiếc 2017 Game Pocket Jacket với chi tiết 3D pocket mà Virgil lấy cảm hứng cho LV Utility Jacket/Vest. General Research SS99 và LV FALL 2019 Nguồn: Mei Archive Moutain Research 2017 và Louis Vuitton SS20 “Phát súng” thứ hai đến từ bst Spring/Summer 2021 của LV. Đây là bst gây tranh cãi nhất năm 2020 và có lẽ toàn bộ ngành thời trang. Được trình diễn tại Thượng Hải hồi tháng 8/2020, chỉ sau đó vài ngày nhà thiết kế gạo cội người Bỉ Walter Van Beirendonck “called out” Virgil trên Instagram vì nghi vấn đạo nhái những thiết kế cũ của ông. Walter là thành viên của Antwerp Six huyền thoại đồng thời là chủ tịch của Royal Academy of Fine Arts. Ông chỉ ra sự giống nhau giữa silhouettes và màu sắc; ngoài ra chi tiết hình nộm “Zoooom with friends” được đính trên áo khoác tương đồng với hình ảnh thú nhồi bông của bst Van Beirendonck’s Fall/Winter 2016. Người ủng hộ Walter còn cho rằng phụ kiện kính râm của LV giống với kính của FAKBYFAK thiết kế cho Van Bierendonck’s Fall/Winter 2018. Walter bức xúc: “Đây không đơn thuần là copy. Đây là sử dụng tiếng nói, ý tưởng, màu sắc, thiết kế, sáng tạo của tôi … Virgil hiện tại có thể làm việc với bất cứ nhà thiết kế nào trên thế giới, anh ta có thể hỏi tôi cùng làm.” Thật vậy, hiện tại Virgil đã là giám đốc sáng tạo của LV, anh có thể collab với bất kì nghệ sĩ nào. Streetwear kết hợp cùng menswear cũng không có gì lạ, điển hình là năm đó Dior của Kim Jones x Shawn Stussy. Louis Vuitton SS21 và Walter van Beirendonck FW17 Đây không phải lần đầu tiên Virgil dính lùm xùm nhưng đây hẳn là lần ồn ào nhất. Bởi lẽ nó không chỉ mang tiếng xấu cho anh, nó còn ảnh hưởng lớn đến LVMH. Với quy luật 3% của mình Virgil cho thấy ranh giới giữa “lấy cảm hứng” và “sao chép” vô cùng mong manh. Cuối cùng “lấy cảm hứng” khác “sao chép” thế nào? Kinh thánh có câu: “There is nothing new under the sun” – Mọi thứ đều được sáng tạo từ những thứ có sẵn. Sao chép đơn giản chỉ là ăn cắp và kiếm tiền trên chất xám của người khác. Còn lấy ý tưởng là “ăn cắp” từ nhiều nguồn rồi tiếp thu, học hỏi cái hay để cho ra đời phong cách của riêng mình. Như vậy “ăn cắp” không có gì sai, chỉ cần làm có chọn lọc đồng thời cần có tư duy sáng tạo để mix chúng lại với nhau tạo ra “màu” riêng. Khác với các nhà thiết kế đương thời khác, Virgil hoàn toàn không có nền tảng thiết kế về thời trang nhưng anh hiểu rõ văn hoá đường phố đến mức biết cách làm streetwear trở nên xa xỉ. Chỉ có anh mới tạo ra sức hút mạnh mẽ cho giới trẻ. Điều này rất đúng với tinh thần hướng đến khách hàng thượng lưu mới của nhà mốt LV. Bởi những món đồ xa xỉ của LV trước kia đã không còn phù hợp với thế hệ bây giờ. Suy cho cùng đây là nước cờ chiến lược của LVMH để thu hút những khách hàng tiềm năng mới. Vậy là người tiêu dùng – hãy khôn ngoan xác định phân khúc khách hàng để sẵn sàng bỏ tiền mua sản phẩm. Đừng chạy theo xu hướng mà quên đi giá trị thực sự của thời trang.

Hashtag